Permacultuur: food forest.
In 2006 werd de oliepiek bereikt. Sindsdien is men niet meer in staat om dezelfde hoeveelheid olie op te pompen. Ondertussen blijft de vraag naar olie nog steeds door groeien…Onze oliereserves raken als maar sneller uitgeput.
Zonder olie zouden er hier nu geen 6 miljard mensen rondlopen. Olie heeft intensieve landbouw mogelijk gemaakt. Volledig onze westerse voedselvoorziening draait erop: kunstmest, pesticiden, verwerking, verpakking, transport,… alles verslindt gigantisch veel olie…
Stel je voor wat er gebeurt op de dag dat de oliekraan dichtgedraaid wordt… Volledig de gecentraliseerde voedselketen valt als een kaartenhuisje in elkaar. En de winkelrekken, die blijven leeg.
Plots overschakelen van monocultuur op duurzame landbouw lukt niet. Het duurt immers jaren om een dode bodem terug vruchtbaar te maken…
Stel je voedselvoorziening nu veilig! Doe dat op een duurzame en arbeidsarme manier, werk volledig samen met de natuur. Begin aan je eigen food forest!
Om alle misverstanden van begins af aan uit de weg te ruimen, een food forrest is geen bos met eten.
Wat is een food forest dan wel?
Een food forest een door middel van miciry ontworpen zelffertiel tuin-ecosysteem dat ons jaar na jaar een grote biodiversiteit aan voedsel schenkt in ruil voor een minimaal beheer.
Mimicry:
Een food forest bootst het natuurlijke ontstaan van een bos na. We doorlopen alle successiestadia: zwammen, eenjarigen, tweejaringen, kortlevende vaste planten, langlevende vaste planten, grasland, ruigte, struweel, bos, verstoring,... om dan weer van begins af aan te beginnen. Je food forest verandert door de jaren van vorm.
Dit Australisch voorbeeld geeft goed weer hoe een food forest doorheen de verschillende successiestadia doorloopt. In ons klimaat loopt de successie vrij gelijklopend maar met andere soorten.
Ontworpen:
Een food forest komt er niet van zelf. Het is ook niet de bedoeling dat onze food forest een ondoordringbaar bos wordt. En we willen ook niet dat we enkel nog hazelnoten en brandnetels te eten krijgen op onze oude dag. Daarom is het enorm belangrijk dat een food forest van bij het begin goed ontworpen wordt.
Zelffertiel:
In een food forest wordt de bodem terug vruchtbaar gemaakt. Er wordt gebruik gemaakt van planten die stikstof uit de lucht halen en deze aan de bodem af geven (stikstofbinders), van planten met heel diep gaande wortels die mineralen van diep uit de bodem naar boven halen of van planten die in staat zijn om voedingsstoffen gedurende lange tijd vast te houden en die later af te geven (dynamische accumulatoren). Het bodemleven wordt terug opgebouwd. Er ontstaan gigantische netwerken van symbiotische schimmeldraden (mycorrhiza). Deze zijn in staat om de juiste voedingsstoffen over lange afstand tot bij de voedselplant te transporteren.
Eenmaal opgestart, hoeft een food forest dus nooit extra bemesting of compostgift meer te krijgen om te blijven produceren.
Tuin-ecosysteem:
Hoewel een food forest volledig op de groei van een bos geïnspireerd is gaat het hier wel degelijk over een tuin-ecosysteem. Dit betekent dat jij als food forest tuinier deel bent van het ecosysteem. In een ecosysteem is er geen hiërarchie, je kan dus nooit de baas zijn van je food forest. Je gaat willens nillens altijd een relatie aan met ieder organisme uit je eco-systeem. Het is dan ook in je eigen voordeel van met zo veel mogelijk van deze organismen een positieve relatie aan te gaan (zie filosofie: relaties). In een food forest is dan ook geen plaats voor ‘bestrijding’…Bestrijding leidt tot degradatie van je ecosysteem en uiteindelijk tot degradatie van jezelf. Als er in je food forest een plant op duikt die helemaal niet bruikbaar is (wat zelden voor komt), dan betekent dit dat je ecosysteem niche vrij heeft waar die plant zich gaat in nestelen. Dan kan je twee dingen doen: of je zoekt een functie voor deze plant (bv brandnetels zijn dynamische accumulatoren) waardoor je een positieve relatie met de plant aan gaat of je kan deze plant gaan vervangen door een plant uit dezelfde niche die wel bruikbaar is.
Jaar na jaar.
Dit is het hoofddoel van onze food forest. Ons op een duurzame manier van ons eigen voedsel voorzien. En als het maar even kan ons zo veel voedsel schenkt dat je er ook kan van uitdelen. In Marokko is er een food forest te midden van de woestijn die al 2000 jaar lang een dorp van voedsel voorziet. Voor een kleinere suburb schaal gaan we naar Vietnam, deze food forest voedt al 28 generaties. Een food forest bouw je niet enkel voor jezelf, maar ook voor kinderen, kleinkinderen en vele generaties verder. Daarom is een investering in een food forest de duurzaamste investering die je kan doen.
Vietnam tuin:
Marokko tuin:
Grote biodiversiteit.
In een food forest streven we naar een zo stabiel mogelijk ecosysteem. Een van de basisvereisten hiervoor is een zo groot mogelijke biodiversiteit. In een food forest vind je dan ook heel wat eetbare planten die je nooit in de winkelrekken zal tegen komen. Gewoon al om dat ze niet op industriële schaal te kweken zijn. Een food forest opent dan ook een wereld van plukverse culinaire smaaksensaties, op het ritme van de seizoenen. Je ervaart smaken waarvan je het bestaan nooit zou kunnen inbeelden. En wat gezond is voor je ecosysteem is ook gezond voor je lichaam en je geest.
Minimaal beheer.
Het grootste werk zit hem in de plannings-, voorbereidings- en opstartfase. De eerste jaren zal je ook nog moeten gaan mulchen. Dit is eigenlijk niets anders dan ongewenste kruiden en dynamische accumulatoren wieden en alles ter plekke laten liggen. Maar eenmaal de successie vordert zal je zien dat je steeds minder onderhoudswerk krijgt. Tegen de tijd dat je oud bent hoef je enkel nog te plukken. Robert Hart was de eerste persoon die in de jaren 70 in onze klimaatzone een food forest opstartte. In zijn laatste levensjaren was de oude man fysisch niet meer in staat om nog in zijn tuin te werken. Maar toch heeft de tuin hem gevoed tot zijn laatste dag. Dit toont aan dat een food forest ook in periodes zonder onderhoud gewoon z’n gang blijf gaan.
Neem een kijkje in z’n tuin:
Het concept 'food forest' bestaat onder veel namen: edible forest garden, forest garden, voedselbos, permaculture garden, perenial food forest, oase, tuin van eden… Wij noemen het gewoon food forest, omdat dat het beste klinkt, simpel! Over food forests zijn er heel wat films en boeken verschenen. Google eens onder de verschillende benamingen en je vindt een schat aan informatie waarmee je aan de slag kan om je eigen food forest op te starten.
Mier helpt je met je food forest.
We verwachten echter niet dat iedereen de tijd, zin of energie heeft om zich in deze, voor onze westerse ‘beschaving’ onbekende, materie te verdiepen. Laat staan om al deze inzichten in een goed en praktisch tuinontwerp te gieten.
Daarom biedt Mier haar hulp aan. Op om het even welke manier: van een gewoon goede babbel, over het ontwerp, hulp bij het samenstellen van plantengildes, tot het organiseren van workshops en het samen met zo veel mogelijk mensen aanleggen van food forests bij jou thuis.
Deze lente beginnen we er aan in de Mier-puintuin, en op de Mier-weide.
In 2008 was de Mier-puintuin nog een betonnen parking. Drie jaar later is deze betonvlakte volledig door de natuur ingenomen. We bevinden ons in successiestadium van de eco-prairie (biodiverse ruigtetuin). De eerste struikjes die zich spontaan beginnen te vestigen zijn de voorbode van de mid-successie. Als goede beheerder gaan we de natuur opnieuw een handje helpen. Deze lente planten we vruchtdragende struiken en bomen die het wel eens goed zouden kunnen doen in een droog heet stenig verstedelijkt microklimaat.
Op de Mier-weide gaan we een andere opstarttechniek toepassen. Hier zitten we op een agrarische wasteland een natte weide met zware levenloze gecompacteerde grond. We gaan ons in eerste fase concentreren op de bodem. Streefdoel is een zo snel mogelijk herstel van het bodemleven. In tweede fase brengen we de planten aan. Hier enten we meteen met alle succesiestadia tegelijkertijd op de site. Bomen, struiken, vaste planten, groenbemesters, bloemen, zwammen, alles tegelijkertijd , en alles beredeneerd door elkaar.
Iedereen die dit wil mag komen meehelpen. De helpers mogen later altijd komen plukken. Deze lente organiseren we een aantal workshops en werkweken. Hou onze website in het oog voor de juiste data.