Relaties.
Als we een maatschappij willen opbouwen naar het voorbeeld van een duurzaam ecosysteem, dan moeten we trachten te begrijpen hoe dit ecosysteem werkt. De drijfveer in de groei naar een ecosysteem is het continu onstaan van relaties.
Telkens je 2 organismen bij elkaar brengt gaan ze een relatie met elkaar aan. Het komt bijna nooit voor dat deze 2 organismen dat niet doen.
Deze relatie kan 6 vormen aan nemen
+/+ goed voor beiden: ‘mutualisme, coöperatie’
+/0 goed voor de ene, geen effect voor de andere: ‘facilitering’
+/- goed voor de ene, slecht voor de andere :‘parasitisme’
0/0 geen effect voor beiden: ‘neutralisme’
-/0 geen effect voor de ene, slecht voor de andere : ‘remming’
-/- slecht voor beiden:‘competitie’
Telkens er een - in het spel is verdwijnt er op het einde van de rit altijd 1 organisme. Het systeem degradeert.
In alle andere gevallen gaat het systeem erop vooruit.
Hoe meer organismen, hoe meer relaties, des te stabieler het systeem wordt, en des te beter er al eens een - verdragen wordt.
Tussen 2 wezens ontstaat er 1 relatie, tussen 3 zijn er al 3 relaties, tussen 4 >6, tussen 5 >11, tussen 6>15, enzovoort. Ga zo 1000 keer verder en je heb een ecosysteem.
Nu is het verbazend gemakkelijk om een natuurlijk ecosysteem te gaan nabootsen (ecomimicry). Je moet er enkel voor zorgen dat er meer + dan - is en je systeem gaat erop vooruit… Wat je ook samen zet, je hebt steeds 50% kans dat er geen - in de relatie aanwezig is. Van zodra je systeem meer + dan - telt, dan groeit je systeem zonder input van extra energie.
Positieve opbouw naar een ecosysteem zit in het leven ingebakken. Door natuurlijk leven te observeren ontdek je elke dag relaties die je in je eigen ecosysteem kan gaan toepassen, indien zij positief zijn, of kan vermijden indien ze negatief zijn.
Deze leidraad is universeel toepasbaar: in je tuin, in de omgang met anderen, in het gebruik van grondstoffen, in productieprocessen, in economie,…
Enkele voorbeelden:
De elektrische fiets: Als we grondstoffen, de fiets zelf , en de productieprocessen van ieder onderdeel weglaten hebben we hier een relatie tussen 3 actoren: de fietser, de batterij, de stroombron (in het beste geval PV-panelen). Dankzij de elektriciteit opgewekt door PV-panelen en opgeslaan in een batterij kan de fietser zich verder en makkelijker verplaatsen. De fietser ervaart dit ongetwijfeld als +. Iedere batterij die er tot nu toe bestaat ervaart continu laden en ontladen als -, ze gaat erop achteruit en op den duur is ze niet meer in staat de fiets aan te drijven. PV panelen ervaren continue werking ook niet als heilzaam, na 20 jaar zijn ze dan ook versleten… Totale som van dit schema bedraagt + - - Besluit: de elektrische fiets is dus (momenteel nog) geen duurzaam product.
Probeer dit voor jezelf eens.
Je zal merken dat het overgrote deel van onze climaxsystemen meer – dan + telt. Al deze systemen zullen, zonder input van extra energie, net zoals de uitgeputte batterij, degraderen en op den duur niet meer in staat zijn nog te functioneren. Door de overvloed aan aardolie-energie zijn onze ontwerpers lui geworden en hebben we jaren lang geen rekening gehouden met + of - impact in onze ontwerpen; het was ook niet nodig iedere - kon je compenseren door input van energie... Onze hersenen zijn dan ook zo geconditioneerd geraakt zodat het moeilijk is om in termen van ecosysteemdesign te denken. Maar eens de klik gemaakt ontdek je overal mutualistische relaties. Combineer deze met elkaar en je krijgt een duurzaam systeem.
de transitieperiode is dan ook het tijdperk waarin degraderende systeem vervangen worden door duurzame systemen.
Zelfs al is de concurrentie van de in de climax gevestigde systemen verstikkend. Toch ontstaan er overal kiemen die van zodra het climaxsysteem collapst een successie gaan doormaken naar een grootschaligere successievorm.
Een goed voorbeeld hiervan is LETS–ruilhandelen. (Local Exchange Trading System
Letsen is niets anders dan een mutualistische relatie aangaan met een andere persoon. Beiden ervaren dit als positief (+/+). Door het waarderingspuntensysteem wordt dit ruilen open getrokken naar andere personen. Meer nog: hoe meer personen, hoe meer diensten er geruild kunnen worden en hoe sterker en stabieler het systeem wordt. Lets gedraagt zich dus identiek hetzelfde als een beginsuccessie-ecosysteem. Momenteel zit onze samenleving nog steeds geklemd in de schaduw van het kapitalistisch climaxsysteem. De niches waarin LETS zich kan vestigen zijn momenteel beperkt tot kleinschalige vriendendiensten. Maar van zodra dag X aanbreekt komen er heel wat niches vrij en ondergaat letsen ook een successieverschuiving. Het verschuift van een kleinschalig dienstensysteem naar een grootschaliger productiesysteem... Lets zal dan ook een van de eerste systemen zijn die onze post collaps-samenleving terug zal stabiliseren... Eenmaal onze maatschappij gestabiliseerd zal er weer een successieverschuiving optreden die deze survivalmaatschappij verheft tot een grootschaliger en tegeijkertijd ook duurzaam groeisysteem met steeds toenemende (bio-)diversiteit en complexiteit... De duurzame beschaving ontstaat.