Alle hens aan dek voor een rijke natuur.
Met deze slogan roepen Bond Beter Leefmilieu en Natuurpunt in 2009 tijdens de Week van de Aarde (van 19 tot 26 april) de milieubeweging, burgers, scholen en overheden op tot actie voor het behoud van de biodiversiteit in onze contreien. Want de natuurlijke ecosystemen en de biodiversiteit in de wereld worden op dit moment gesloopt aan een tempo dat nooit hoger lag in de geschiedenis van de mens. België en Vlaanderen zijn mee verantwoordelijk voor een flink deel van die afbraakwerken. Geïnspireerd door de doelstellingen van het mondiale programma Countdown 2010 : red Biodiversiteit roepen we iedereen op tot actie.
Ook Mier wil haar steentje bijdragen tot het bevorderen van de biodiversiteit. Daar Mier altijd uitgaat van de gedachte: verbeter de wereld, begin bij jezelf, zal dit project opnieuw binnen haar eigen directe omgeving plaatsvinden: de achtertuin.
Het is onze overtuiging dat zelfs micro-ingrepen zoals het verlevendigen van je eigen tuintje een positieve invloed kan hebben op de algemene biodiversiteit in je omgeving. Wij hopen dan ook dat dit project navolging zal krijgen bij andere tuineigenaren.
Hoe het was...
Bij aanvang van het project bestond de middelgrote (5are) tuin voor de helft uit zware betondal-verharding. Deze heeft 50 jaar dienst gedaan als parkeerplaats voor vrachtwagens. Het andere deel was een groententuin waar gedurende 100 jaar de beerput op geledigd werd. Zoals bijna overal in Vlaanderen is ook deze grond overbemest. Er staan ook een aantal typisch Vlaemsche koterijen. Onder de koer zit een oude drinkwaterput. Deze valt geregeld droog daar het regenwater de kans niet krijgt om in de grond te dringen. Van de noordwest- tot de oost-zijde loopt er om de tuin heen een straat, aan de andere zijdes staat er bebouwing. De tuin staat dus nergens in aangrenzend contact met de landelijke omgeving.
...Niet meteen een tuin met grote biodiversiteit.
Hoe het zou moeten worden...
Hier heb je een overzichtje van onze strategie:
| - versterken van het reeds aanwezige reliëf |
| - verharding en groen meer vermengen |
| - hemelwaterafkoppeling met wadi |
| - aanleg van 6 groentenbedden |
| - aanleg van een fruittuin |
| - bufferzone aan straatkant |
| - aanleg van een prairietuin |
| - beesten welkom! |
| - koterijeneherbestemming |
| Versterken van het reeds aanwezige reliëf. |
 |
| In het oorspronkelijke terrein is er een lichte helling aanwezig. De vroegere groententuin ligt ongeveer een halve meter hoger dan het laagste punt van de koer. Dit bestaande reliëf wordt versterkt. De grond onder de koer wordt nog tot een meter dieper uitgegraven. Deze aarde wordt verplaatst naar het hogere gedeelte. Met het puin, afkomstig uit onze verbouwing, worden er stapelmuren en terrassen aangelegd. Op die manier krijgen we binnen een beperkte oppervlakte een grote gradatie van heel nat naar heel droog. |
| de regentuin: hemelwaterafkoppeling met wadi. |
|
| Het hemelwater, afkomstig van de omliggende bebouwing, wordt opgevangen in een aantal volledige en gehalveerde citerns. Deze citerns lopen in elkaar over. Sommigen worden gevuld met substraat en beplant met riet. Hierdoor wordt het regenwater al een eerste maal gefilterd en kunnen we al over verschillende soorten water beschikken (zuur/basisch , zacht/hard). Eenmaal het water uit de laatste citern overloopt komt het via een aantal niveauverschillen in het diepst uitgegraven deel van de tuin terecht: de zogenaamde wadi. Deze wadi is beplant met moerasplanten. Hier krijgt het water de tijd om in de grond te dringen... Onder deze wadi bevindt zich de oude grondwaterput, die ons voorziet van al ons water (behalve een apart kraantje, aangesloten op het stadsnet). Momenteel heeft het putwater nog een te hoog nitraatgehalte om er constant van te drinken. Het is dan ook onze bedoeling om geregeld een putwateranalyse te laten uitvoeren. We hopen dat we binnen een aantal jaren terug de drinkwaternormen halen. |
| Verharding en groen vermengen. |
 |
| Met de zware betondals (50x50x7cm), afkomstig van de koer, wordt een doolhof van wandelpaden aangelegd, soms verdiept, soms verhoogd. Hierdoor worden groen en verharding meer met elkaar verweven en krijgt het regenwater meer de kans om overal in de grond te dringen. |
| Aanleg van 6 groentenbedden. |
 |
| De groenzones, die zo onstaan op de zonnige plaats worden gebruikt als plantenbedden. Hierin worden groenten en kruiden ecologisch geteeld. Er worden 6 plantenbedden aangelegd, omdat dit het minimum aantal is om een goede vruchtwisseling toe te passen. |
| Aanleg van de fruittuin. |
 |
| Aan de noordwest-zijde van de groentenzone worden er diverse soorten kleinfruit- en een aantal hoogstamfruitbomen geplant. Deze fruitzone geeft luwte aan de groenten zonder ze in de schaduw te zetten. |
| Bufferzone langs de straatkant. |
 |
| Tussen de straat en de rest ven de tuin wordt er een strook van 2,5 m voorzien met vrij dicht aangeplante inlandse struiken en kleine boomsoorten. Deze zorgen voor structuur, buffer en luwte. Tussen deze struiken mogen de kippen scharrelen. |
| Koterijenherbestemming. |
|
| Hoewel ze op de slechtst denkbare plaats staan, worden de bestaande koterijen niet zomaar afgebroken. Ze zijn immers deel van ons erfgoed. Ze worden geherinterpreteerd. Het oude duivenkot wordt omgedoopt tot zitput. Van de garage wordt een deel van de betonplaten bewaard: ze accumuleren overdag de zonnewarmte en stralen hun warmte tot diep in de nacht af op de zitput. De asbestcementplaten op het garagedak blijven ook behouden: zolang er niet in geboord of geslepen wordt, komen er geen schadelijke vezels vrij. Door de jaren heen heeft er zich een dikke laag mossen, korstmossen en sedums op gevestigd...een spontaan groendak! |
| Beesten welkom! |
|
| In een biodiverse tuin horen natuurlijk ook wilde dieren thuis. We willen het hen dan ook gezellig maken. Naast het aanplanten van tal van voedselplanten zullen er nestholtes voor egels, amfibiëen, insecten, knaagdieren en vogels voorzien worden. Er komt ook een beestentoren. |
| Prairietuin. |
|
In alle overgebleven zones worden voorzien van prairiebeplanting. Dit is een diverse groep van voornamelijk vaste, kruidachtige planten en grassen. Deze vernieuwende manier van tuinieren biedt heel wat voordelen: onderhoudsvriendelijk; geen herbiciden; geen meststoffen; trekt bijen, vlinders en vogels aan; brengt heel uitbundig de seizoenswisseling tot uiting en is last-but-not-least ontzettend mooi! Een ander voordeel is dat je met prairiebeplanting vrij snel na aanplant effect en structuur in je tuin hebt. Met het oog op de countdown 2010 is dit een must! Voor ieder bij ons voorkomend type bodem, reliëf, oriëntatie en bezonning zullen wij een aangepaste plantencombinatie samensenstellen. |
